fbpx
zadzwoń: 533 323 441 napisz: szkolenia@szkola.pm

Zarządzanie zakresem projektu: Kluczowa rola definicji i kontroli

Zarządzanie zakresem projektu to kluczowy element skutecznego prowadzenia każdej inicjatywy biznesowej. W procesie tym niezwykle istotne jest zrozumienie, definiowanie i kontrolowanie określonej treści realizacji projektu. Jednakże równie ważne jest ustalenie tego, co znajduje się poza zakresem projektu. W niniejszym artykule skupimy się na znaczeniu określenia granic zakresu projektu oraz metodach jego skutecznego zarządzania. 

Określenie zakresu projektu 

Podstawowym celem zarządzania zakresem projektu jest stworzenie definicji produktów cząstkowych oraz struktury definiującej zakresu. Jest to istotne zarówno dla zrozumienia, jak i podejmowania decyzji dotyczących tego, co jest częścią projektu, a co nie. Oprócz tego, proces ten obejmuje także opracowanie procesów kontroli konfiguracji zakresu, co ułatwia ciągłe zarządzanie nim.

 Nadzorowanie i kontrolowanie konfiguracji planu projektu stanowi ważny krok w zmniejszaniu ryzyka niezamierzonej zmiany granic zakresu, co może mieć kluczowe znaczenie dla powodzenia projektu. 

W większości przypadków, projekty są prowadzone w dynamicznym środowisku, co sprawia, że ich zakres nie jest statyczny. Dlatego też niezbędne jest utrzymywanie trwałości zakresu poprzez ciągłe monitorowanie i kontrolę potrzeb, żądań i oczekiwań kluczowych interesariuszy projektu. Jest to ważne dla zapewnienia, że prace pozostaną w ciągłej zgodzie ze strategią i celami organizacji. 

Definicja produktów cząstkowych projektu 

Przygotowanie projektu rozpoczyna się od uporządkowania informacji mających wpływ na kształt rozwiązania oraz zebrania ich w dokumenty stanowiące wytyczne do opracowania koncepcji. Jednym z kluczowych dokumentów jest BRS (Business Requirement Specification) – Specyfikacja Wymagań Biznesowych. Ten dokument zawiera zbiór wymagań biznesowych, określonych przez Zamawiającego. Ważne jest, aby lista ta była dopracowana z udziałem Wykonawcy, zapewniając jednolite rozumienie poszczególnych wymagań. 

W ramach BRS należy uwzględnić między innymi: 

  • Cel projektu: pierwszy krok to klarowna definicja celu projektu, zapobiegająca niedomówieniom i niskiemu znaczeniu projektu. 
  • Definicję aktorów: opis ról poszczególnych postaci objętych całym cyklem życia projektu. 
  • Użytkowników: identyfikację aktorów korzystających z produktu oraz ich potrzeb. 
  • Zakres pracy: opis obszarów zadań wykonywanych w ramach całości projektu. 
  • Zakres produktowy: opis poszczególnych produktów objętych projektem. 
  • Cechy i funkcje: określenie możliwych do wykonania zadań wraz z ich cechami. 
  • Użyteczność i wymagania użytkowników: uwzględnienie potrzeb i wymagań użytkowników. 
  • Wymagania wydajnościowe: precyzyjne określenie wymagań dotyczących wydajności. 

SRS (System Requirement Specification) – Klucz do prawidłowej koncepcji rozwiązania 

SRS, czyli Specyfikacja Wymagań Systemowych, jest kluczowym dokumentem wynikającym z wstępnej analizy wymagań z BRS. Jego głównym celem jest przedstawienie koncepcji rozwiązania w sposób zrozumiały zarówno dla zespołu technicznego, jak i biznesowego. Dokument ten powinien zawierać ogólny schemat koncepcji rozwiązania, podział na moduły wraz z krótkim opisem funkcjonalnym oraz przypadki użycia, które wyjaśniają interakcję użytkownika oraz spodziewane rezultaty. SRS stanowi podstawę do zaakceptowania projektu do realizacji, dlatego też musi być czytelny i jednoznaczny, zawierając wszelkie istotne informacje dotyczące koncepcji rozwiązania. 

FRS (Functional Requirement Specification) – Szczegółowy opis funkcjonalności 

FRS, czyli Specyfikacja Wymagań Funkcjonalnych, to dokument zawierający listę wymagań z BRS przyporządkowanych do poszczególnych funkcjonalności realizowanych w ramach projektu, wraz z szczegółowym opisem ich działania. Jest to istotny dokument zarówno na etapie planowania, jak i cyklu życia projektu, umożliwiający jasne określenie zakresu funkcjonalnego projektowanego rozwiązania. Na podstawie FRS tworzone są scenariusze testowe, które stanowią podstawę dla testów wykonywanych przez zespół wykonawczy, a także protokoły z tych testów, które są elementem procesu akceptacji rozwiązania przez klienta. 

Deklaracja zakresu projektu – Kluczowa rola efektywnego zarządzania projektem 

Deklaracja Zakresu Projektu to dokument, który powstaje na podstawie karty projektu i stanowi podstawę dla struktury podziału pracy. Opisuje on szczegółowo rezultaty projektu poprzez określenie kryteriów akceptacji, wyłączenia, ograniczenia i założenia. Dobrze przygotowana deklaracja zakresu projektu ułatwia przejście przez projekt oraz dostarcza niezbędnej wiedzy o wymaganiach, potrzebach i oczekiwaniach klienta. Jest to również dokument, który powinien być akceptowany przez wszystkich członków zespołu projektowego, aby uniknąć nieporozumień i zapewnić jednomyślność co do zakresu projektu. 

Definicja zakresu projektu 

Zakres określa harmonogram projektu, które należy wykonać, aby dostarczyć produkt lub usługę zgodnie z określonymi właściwościami i funkcjami. Jest to fundamentalny element, który pozwala na określenie niezbędnych zadań i działań do wykonania w ramach bieżącego projektu. Poprawne zdefiniowanie zakresu  ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia sukcesu projektu, założonych celów, poprawy szacowania kosztów i zasobów oraz odpowiedniej kontroli wykonania projektu.

Planowanie zarządzania zakresem: krok w kierunku sukcesu 

Planowanie zarządzania zakresem projektu obejmuje ustalenie sposobu pracy nad określeniem i zdefiniowaniem prac projektowych. W ramach tego procesu określa się również, w jaki sposób będą tworzone i modyfikowane struktury podziału prac oraz organizowane formalne odbiory produktów cząstkowych. Istotnym aspektem tego etapu jest również określenie procedur zgłaszania, decydowania i kontroli zmian dotyczących zakresu i wymagań w projekcie. 

Precyzowanie zakresu: szczegółowy opis projektu 

Precyzowanie zakresu projektu ma na celu szczegółowe opisanie projektu oraz wszystkich jego produktów, wymagań, założeń i ograniczeń. Jest to istotny proces, który pozwala na dokładne określenie pracy do wykonania oraz prac pozostających poza zakresem projektu. Efektem tego procesu jest deklaracja zakresu projektu, która zawiera opis zakresu projektu, kryteria akceptacji, informacje o produktach cząstkowych, wykluczenia z projektu oraz ograniczenia i założenia. 

Kontrolowanie zakresu: zapobieganie nadmiernemu rozrostowi 

Kontrolowanie polega na monitorowaniu stanu zakresu projektu i produktów cząstkowych oraz zarządzaniu pojawiającymi się zmianami w stosunku do początkowego planu. Jest to kluczowy proces, który umożliwia wdrożenie wszelkich zmian związanych z zakresem projektu, które zostały zaakceptowane przez proces zarządzania zmianą. Kontrolowanie zakresu projektu pozwala również na aktualizację dokumentów związanych z zakresem i specyfikacją prac. 

Podsumowanie 

Zarządzanie zakresem projektu to proces niezwykle istotny dla sukcesu i osiągnięcia celów projektu każdej inicjatywy biznesowej. Kluczowe jest zrozumienie, definiowanie i kontrolowanie treści projektu oraz określenie granic jego zakresu. Poprzez ciągłe monitorowanie i kontrolę potrzeb, żądań i oczekiwań interesariuszy, możliwe jest utrzymanie trwałości zakresu projektu. Wspomniane praktyki pozwalają uniknąć niezamierzonych zmian w granicach zakresu oraz zapewniają zgodność prac ze strategią i celami organizacji. Dlatego też skuteczne zarządzanie zakresem projektu stanowi kluczowy element dla osiągnięcia sukcesu w projektach biznesowych. 

Przeczytaj również:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Szkoła Project Managerów - Szkoła.PM jest marką firmy APAULY GROUP Sp. z o.o.

Kontakt

APAULY GROUP Sp. z o.o.
Dworcowa 43, 44-100 Gliwice
tel.: +48 32 726 11 34
email: office@apauly.pl

Sąd Rejonowy w Gliwicach,
X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego
Numer KRS: 0000600616
NIP: 631 266 09 27
Regon: 363679810

Wysokość kapitału zakładowego: 112 000,00 zł

Nr rachunku bankowego:
13 1950 0001 2006 0036 3719 0002

Standardy jakości


Firma działa w Bazie Usług Rozwojowych (audyt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości)

Firma jest jedyną niepubliczną jednostką kształcenia zawodowego project managerów (wpis do rejestru niepublicznych placówek kształcenia ustawicznego – Prezydent Miasta Gliwice).

Wszyscy trenerzy posiadają zdany egzamin IPMA na poziomie D, C lub B.

Dwóch trenerów posiada kwalifikacje Autoryzowanych Trenerów IPMA Polska.

Standardy Jakości

Firma jest członkiem Polskiej Izby Firm szkoleniowych i działa w oparciu o Standard Usługi Szkoleniowo-Rozwojowej SUS 2.0 corocznie certyfikowany przez zewnętrzną jednostkę certyfikującą (Dekra Certification).
Polityka prywatności Regulamin usług rozwojowych